| تبليغات | X |
علايم و نشانهها
آسيبها و بيماريها معمولاً بهصورت مجموعهاي از نمودهاي متمايز ظاهر ميشوند. نمودها بر دو دستهاند: علايم كه مصدوم ممكن است به آنها اشاره كند و نشانهها كه شما ممكن است (در معاينه) آنها را كشف كنيد. بعضي از نمودها كاملاً آشكار هستند در حالي كه عدهاي ديگر، تا زماني كه مصدوم را بهطور كامل و دقيق معاينه نكنيد، از نظر دور ميمانند.
در صورت امكان، مصدوم هوشيار را در همان وضعيتي كه يافتهايد، معاينه كنيد و به آسيبهاي آشكار رسيدگي كنيد. اگر مصدوم بيهوش است، اولين كار پاك كردن راه تنفسي و باز نگه داشتن آن است. لباسهاي مصدوم را بيدليل خارج نكنيد و بيش از حد نياز، وي را در معرض هواي سرد ترك نكنيد. از حواس خود (بينايي، شنوايي، لامسه و بويايي) استفاده كنيد.
سريع و هوشيارانه اما دقيق و جامع عمل كنيد و بدون توجيه، فرضيهسازي نكنيد. شما بايد با ملايمت با مصدوم برخورد كنيد اما در لمس بايد به قدر كافي قاطع عمل كنيد تا بتوانيد هرگونه تورم، نامنظمي يا نقاط حساس در لمس را كشف كنيد.
اگر مصدوم هوشيار است، از وي بخواهيد كه احساس خود از لمس شما را بيان كند.
جستجوي نشانهها معاينه «سر تا پا» به شما كمك ميكند كه نشانههاي آسيب يا بيماري را كشف كرده، وضعيت مصدوم را تشخيص دهيد.
ارزيابي علايم
علايم در واقع احساساتي هستند كه مصدوم آنها را حس ميكند و ممكن است قادر به توصيف آنها باشد. از او سؤال كنيد كه آيا احساس غيرطبيعي دارد. اگر مصدوم درد دارد، از او سؤال كنيد كه درد را در كجا احساس ميكند، درد از چه نوعي است، چه چيزي دردش را كمتر ميكند و چه چيزي آن را تشديد ميكند و درد با حركت يا تنفس چگونه تغيير ميكند. اگر درد به دنبال آسيب ايجاد نشده است، در مورد نحوه و محل شروع آن سؤال كنيد. در مورد نشانههاي ديگر مثل تهوع، گيجي، احساس گرما يا سرما، ضعف يا تشنگي، سؤال كنيد. در صورت تناسب، با انجام معاينهاي براي جستجوي نشانههاي آسيب يا بيماري، علايم را تأييد كنيد.
پرسش درباره علايم مصدوم ممكن است قادر باشد در مورد علايمي كه حس ميكند، به شما توضيح دهد. اين جزييات ممكن است در تشخيص نوع آسيب يا بيماري به شما كمك كنند.
جستجوي نشانهها
نشانهها در واقع جزيياتي از وضعيت مصدوم هستند كه شما ميتوانيد آنها را مشاهده، لمس و بو كنيد و يا بشنويد. بسياري از نشانهها آشكار هستند اما تعدادي را تنها با معاينه دقيق و جامع ميتوانيد كشف كنيد. سطح پاسخدهي مصدوم را ارزيابي كنيد. اگر بيهوش است يا آنكه قادر نيست بهطور واضح صحبت كند، ممكن است مجبور باشيد تنها بر اساس شرح حال حادثه، اطلاعات كسب شده از ناظران و نشانههايي كه در معاينه پيدا ميكنيد، به تشخيص برسيد.
لمس كردن براي جستجوي نشانههاي آسيب در هنگام معاينه قسمت آسيبديده بدن، محل را از نظر وجود حساسيت در لمس بررسي كنيد و به دنبال تغيير شكل يا تغيير رنگ در اطراف محل آسيب بگرديد. در زمان معاينه يك قسمت، به دقت آن را نگه داريد.
از حواس خود استفاده كنيد
به دنبال نمودهايي مثل تورم، خونريزي، تغيير رنگ يا تغييرشكل بگرديد. ريتم و قدرت نبض را لمس كنيد. به تنفس بيمار گوش كنيد و به دنبال صداهاي غيرطبيعي (مثل صداي «قرچ قروچ» ناشي از گير افتادن هوا در زير پوست) بگرديد. نواحي دردناك را با ملايمت لمس كنيد؛ هرگونه تندرنس (حساسيت و درد) روي استخوانها و تغيير در زاويه مفاصل را مورد توجه قرار دهيد. ناتواني مصدوم در انجام كارهاي طبيعي (مثل حركت دادن اندامها) را بررسي كنيد. براي جستجوي سرنخهاي بيشتر، از حس بويايي خود استفاده كنيد.
حمله قلبي
تشخيص
ممكن است موارد زير وجود داشته باشند:
درد قفسه سينه فشارنده (مثل گيره) كه به يك يا هر 2 دست تير ميكشد.
تنگي نفس
احساس ناراحتي در بالاي شكم (شبيه به سوءهاضمه)
غش كردن ناگهاني.
سقوط ناگهاني
احساس در شرف مرگ بودن
خاكستري شدن پوست و آبي شدن لبها
نبض تند و سپس، ضعيف
عرق كردن شديد
موارد احتياط
از دادن مايعات خودداري كنيد.
اگر بيمار بيهوش شد، راه تنفسي را باز و تنفس را كنترل كنيد . آماده باشيد تا در صورت لزوم، احياي تنفسي و ماساژ سينه را آغاز كنيد.
عمليات
بيمار را آرام كنيد. آمبولانس درخواست كنيد. به بيمار آسپيرين بدهيد. وضعيت بيمار را كنترل كنيد.
1) بيمار را آرام كنيد.
به بيمار كمك كنيد تا در يك وضعيت نيمهنشسته قرار بگيرد.
سر، شانهها و زانوهاي او را به چيزي تكيه دهيد.
به بيمار اطمينان خاطر بدهيد.
2) با مركز اورژانس تماس بگيريد و آمبولانس درخواست كنيد.
به مأمور كنترل بگوييد كه مشكوك به حمله قلبي هستيد.
با پزشك بيمار نيز (در صورتي كه او چنين خواستهاي دارد تماس بگيريد.)
3) به بيمار دارو بدهيد.
اگر بيمار هوشيار است، يك عدد قرص آسپرين به او بدهيد تا به آرامي بجود.
اگر بيمار، قرصها يا اسپري استنشاقي مربوط به درد قفسه سينه همراه با خود دارد، اجازه بدهيد كه خودش آن را مصرف كند. در صورت لزوم، ميتوانيد به او كمك كنيد.
4) وضعيت بيمار را ارزيابي كنيد.
بيمار را به استراحت كردن تشويق كنيد. ناظران را از محل دور كنيد.
تا رسيدن نيروهاي امدادي، علايم حياتي (سطح پاسخدهي، نبض و تنفس) را كنترل و ثبت كنيد .
تماس تلفني براي درخواست كمك
چگونه ارايهكننده كمكهاي اوليه باشيم
يادگيري كمكهاي اوليه از يك كتاب راهنما يا يك دوره آموزشي، با آنچه در واقعيت اتفاق ميافتد كاملاً مشابه نيست. اكثر ما در برخورد با «موارد حقيقي» دچار نگراني ميشويم. با مقابله كردن با اين نوع احساسات، بهتر قادر به برخورد با موارد غيرمنتظره خواهيم بود.
هر آنچه در توان داريد، انجام دهيد
علم كمكهاي اوليه، سختگير نيست و خطاهاي انساني را ميپذيرد. حتي با درمان مناسب و سختترين كوششهاي شما، امكان دارد مصدوم در حد انتظار پاسخ ندهد. بعضي وضعيتها حتي با بهترين مراقبت پزشكي، به ناچار به مرگ منتهي ميشوند. اگر در حد توان تلاش كنيد، وجدان شما آسوده خواهد بود.
خطرها را ارزيابي كنيد
اصل طلايي و اوليه آن است كه «اول سعي كنيد ضرر نرسانيد». بايد از درماني استفاده كنيد كه به احتمال قوي براي مصدوم مفيد واقع ميشود و نبايد فقط از جهت اينكه كاري انجام داده باشيد، درماني را به كار ببريد كه در مورد كارايي آن اطمينان نداريد. اصل «انسان نيكوكار»، از افرادي كه در وضعيت اورژانس براي كمك به ديگران پا به صحنه ميگذارند، حمايت ميكند ولي از افرادي كه حد و مرزهاي پيشرفته شده را زير پا ميگذارند، پشتيباني نميكند. اگر خونسردي خود را حفظ كنيد و از راهكارهاي مشخص شده پيروي كنيد، نيازي به نگراني درباره عواقب قانوني نخواهيد داشت.
مسؤوليتهاي شما
مسؤوليتهاي ارايهكنندگان كمكهاي اوليه بهطور مشخص تعيين شده است. اين موارد عبارتند از:
ارزيابي سريع و بيخطر يك وضعيت اورژانس و فراخواني كمكهاي مناسب
محافظت از مصدومان و ساير افراد حاضر در صحنه در برابر خطرها
شناسايي آسيب يا نوع بيماري مصدوم در حد امكان
ارايه درمان به موقع و مناسب به هر كدام از مصدومان (درمان وضعيتهاي بسيار خطرناك اولويت دارد).
فراهم كردن شرايط انتقال مصدوم به بيمارستان، نزد يك پزشك يا منزل وي (بسته به ضرورت)
در صورت نياز به كمكهاي پزشكي، باقي ماندن در كنار مصدوم تا زماني كه امكان ارايه مراقبتهاي بيشتر فراهم شود.
گزارش كردن مشاهدت خود به افرادي كه مراقبت از مصدوم را به عهده ميگيرند و در صورت نياز، ارايه كمكهاي بيشتر
پيشگيري از انتقال متقاطع عفونت بين خود و مصدوم در حد امكان .
وضعيت را ارزيابي كنيد در مورد واقعه از مصدوم يا ناظران سؤال كنيد. سعي كنيد آسيبهاي وي را شناسايي كنيد و ابتدا موارد ضروري را درمان كنيد. مصدوم را تا زماني كه كاملاً ضروري نباشد، حركت ندهيد.
با اطمينان اقدام به مراقبت از مصدوم كنيد
هر مصدومي بايد احساس امنيت داشته باشد و بداند كه فرد كارآزمودهاي از وي مراقبت ميكند. با رعايت نكات زير، ميتوانيد جوي از اطمينان و اعتماد به وجود آوريد:
هم واكنشهاي خود و هم مشكل ايجاد شده براي مصدوم را كنترل كنيد.
خونسرد و منطقي عمل كنيد.
خوش رفتار ولي قاطع باشيد.
با مهرباني اما هدفدار و صريح با مصدوم صحبت كنيد.
ايجاد اطمينان
در طول زمان معاينه و درمان مصدوم، با وي صحبت كنيد.
به وي توضيح بدهيد كه قصد داريد چه كاري انجام دهيد.
سعي كنيد با دادن پاسخهاي صادقانه به سؤالات بيمار، تا جايي كه ميتوانيد از ترس وي كم كنيد. در صورتي كه پاسخ سؤالي را نميدانيد، اين مطلب را به بيمار بگوييد.
حتي پس از پايان درمان، باز هم اطمينان بخشيدن به بيمار را ادامه بدهيد. همچنين در مورد خويشاوندان نزديك مصدوم يا هر شخص ديگري كه بايد از اين حادثه مطلع شود، سؤال كنيد. از مصدوم بپرسيد كه آيا لازم است مسؤوليتهايي را كه بر عهده وي بوده (مثلاً رفتن به مدرسه به دنبال فرزندش) انجام دهيد.
فردي را كه مطمئن هستيد در حال مرگ و يا شديداً بدحال يا آسيبديده است، رها نكنيد. به گفتگو با مصدوم ادامه بدهيد و دست وي را بگيريد؛ هرگز اجازه ندهيد كه فرد احساس تنهايي كند.
گفتگو با خويشاوندان
رساندن خبر فوت به خويشاوندان مرحوم معمولاً از وظايف پليس يا پزشك مربوطه است. با اين وجود، مناسب است كه شما به خويشاوندان و دوستان فرد بگوييد كه وي مصدوم يا بيمار شده است. هميشه مطمئن شويد كه اولين شخص طرف گفتگو با شما، همان شخص مناسب و مرتبط با حادثه است. سپس، در حد توان ساده و صادقانه، به توضيح ماجرا بپردازيد و در صورت لزوم، محلي را كه مصدوم به آنجا منتقل شده هم ذكر كنيد. مبهم يا اغراقآميز سخن نگوييد چون اين كار ميتواند دلواپسي بيمورد ايجاد كند. بهتر است به جاي دادن اطلاعات گمراهكننده به فرد در مورد يك آسيب يا بيماري، اظهار بياطلاعي كنيد.
نحوه برخورد با كودكان
كودكان كم سن و سال بسيار زيرك هستند و هر گونه ترديد و دودلي شما را به سرعت درك ميكنند. اعتماد كودك آسيبديده يا بيمار را از طريق گفتگوي ابتدايي با فرد مورد اعتماد وي (در صورت امكان يكي از والدين) جلب كنيد. در صورتي كه پدر يا مادر كودك، شما را بپذيرند و متقاعد شوند كه كمك شما مؤثر واقع خواهد شد، اين حس اعتماد به كودك منتقل ميشود. هميشه در مورد روند كار و آنچه قصد داريد انجام دهيد، با جملاتي ساده به كودك توضيح بدهيد؛ از بالاي سر كودك با او صحبت نكنيد. نبايد كودك را از مادر، پدر يا ساير افراد مورد اعتماد وي جدا كنيد.
ارايه كمكهاي اوليه به يك كودك سعي كنيد كه كودك ضمن درمان شما، احساس آرامش و اطمينان كند. هميشه بدون توجه به اينكه سن كودك چقدر است، در مورد آنچه انجام ميدهيد به وي توضيح دهيد.
نجات غريق
حوادثي كه اطراف آب رخ ميدهند، ممكن است افرادي از هر گروه سني را گرفتار كنند. كودكان كمسن حتي در آبهاي بسيار كمعمق هم در معرض خطر هستند. با اين حال، اكثر موارد غرقشدگي شامل افرادي است كه مشغول شنا در جريانهاي قوي يا آبها بسيار سرد بودهاند و يا پس از مصرف الكل، به شنا يا قايقسواري پرداختهاند.
خطرات آب سرد
آبهاي آزاد حتي در تابستان هم سرد هستند. درجه حرارت دريا از 15-5 درجه سانتيگراد متغير است؛ آبهاي داخلي حتي ميتوانند (از اين هم) سردتر باشند. آب سرد، خطرهاي پيش روي غريق يا منجي غريق را افزايش ميدهد چون ميتواند منجر به موارد زير شود:
نفس نفس زدن غيرقابل كنترل در زماني كه شخص وارد آب ميشود و به دنبال آن، خطر استنشاق آب
افزايش ناگهاني فشار خون كه ميتواند زمينهساز حمله قلبي باشد.
ناتواني در شنا كردن بهطور ناگهاني
كاهش درجه حرارت در صورتي كه شخص مدت زيادي در آب بماند يا با وزش باد مواجه شود.
دسترسي به غريق در صورت امكان، از ورود به آب براي نجات غريق خودداري كنيد. در عوض، يك شيء دراز مثل يك قطعه چوب را نگه داريد تا غريق بتواند آن را بگيرد، سپس وي را به سوي خشكي بكشيد.
احتياط!
اگر غريق بيهوش است، وي را كاملاً از آب بيرون آوريد و طوري جا به جا كنيد كه سرش پايينتر از قفسه سينهاش قرار گيرد تا در صورتي كه استفراغ كرد، از راههاي تنفسي محافظت كرده باشد.
آنچه شما ميتوانيد انجام دهيد
اولين اولويت شما آن است كه با كمترين خطر، غريق را به سطحي خشك منتقل كنيد. بيخطرترين راه براي نجات يك غريق، آن است كه خود روي خشكي بمانيد با دست خود يا يك تكه چوب، شاخه يا طناب، او را از آب بيرون بكشيد؛ راه ديگر آن است كه يك تيوب به سوي غريق پرتاب كنيد. اگر يك منجي غريق كارآزموده هستيد و يا غريق بيهوش است، ممكن است مجبور باشيد به آب بزنيد يا به سمت غريق شنا كنيد و وي را به سمت خشكي بكشيد. به آب زدن بيخطرتر از شنا كردن است. وقتي غريق را از آب خارج كرديد، در صورت امكان وي را در برابر وزش باد محافظت كنيد تا بدن او بيش از پيش دچار لرز نشود. سپس اقدامات درماني مربوط به غرقشدگي را اجرا كنيد و عوارض مربوط به سرماي شديد را مداوا كنيد (مبحث « كاهش دماي بدن » را ببينيد). حتي در صورتي كه بهنظر ميرسد غريق كاملاً بهبود يافته است، شرايط انتقال يا بردن وي به بيمارستان را مهيا كنيد. در صورت لزوم و يا در صورتي كه كاملاً دستپاچه شدهايد، آمبولانس درخواست كنيد.
حوادث رانندگي
شدت حوادث رانندگي از سقوط دوچرخه تا تصادف شديد با اتومبيل، متفاوت است. محل حادثه اغلب به دليل ترافيك در حال حركت، پر از خطرهاي جدي است. بيخطر كردن محل حادثه قبل از حاضر شدن بر سر مصدومان، بسيار حياتي است. اين اقدام به شما امكان ميدهد كه از خود، مصدوم و ساير افراد عبوركننده از جاده، حفاظت كنيد. به محض بيخطر شدن محل، به سرعت وضعيت مصدومان را ارزيابي كرده، درمان را اولويتبندي كنيد. به مصدوماني كه به كمكهاي اورژانس نياز دارند، قبل از ديگران رسيدگي كنيد.
بيخطر كردن محل
- ابتدا از امنيت خود مطمئن شويد و از انجام كاري كه ممكن است شما را به مخاطره بيندازد، پرهيز كنيد.
- اتومبيل خود را در محلي امن و كاملاً با فاصله نسبت به محل حادثه پارك كنيد و چراغهاي خطر آن را به حالت چشمكزن قرار دهيد.
- هرگز در عرض يك جاده عريض ندويد.
- در شب، لباسي بپوشيد يا چيزي حمل كنيد كه روشن يا منعكسكننده نور باشد و از چراغقوه استفاده كنيد. پس از انجام موارد فوق، احتياطهاي كلي زير را رعايت كنيد:
- چند ناظر را براي هشدار دادن به ساير رانندگان و كاستن از سرعت آنها روانه كنيد.
- حداقل به فاصله 45 متر از محل حادثه در هر دو طرف آن، مثلث يا چراغ هشداردهنده قرار دهيد.
موتور تمام وسايل نقليه آسيبديده را خاموش كرده، در صورت امكان، مخزن سوخت را در ماشينهاي ديزلي و موتور سيكلتها خاموش كنيد.
- وسيله نقليه را بيحركت كنيد. اگر وسيله نقليه روي چهارچرخ است، ترمز دستي را كشيده، اتومبيل را در دنده قرار دهيد و يا چند قطعه سنگ بزرگ را درست در جلوي چرخها بگذاريد. اگر وسيله نقليه چپ كرده است، سعي نكنيد آن را برگردانيد اما از واژگون شدن آن پيشگيري كنيد.
- مراقب خطرهاي فيزيكي باشيد. اطمينان حاصل كنيد كسي سيگار نميكشد. گروه خدمات اورژانس را از وجود خطوط نيروي آسيبديده، سوخت پخش شده و هرگونه وسيله نقليهاي كه نشانه «خطر شيميايي» دارد، آگاه سازيد.
نشانههاي خطر شيميايي پلاك خطر شيميايي (شكل زير) نشان ميدهد كه وسيله نقليه در حال حمل يك ماده خطرناك است. ماهيت اين خطر بالقوه با يك نشانه (شكلهاي سمت راست) مشخص ميشود. خدمات اورژانس قادر به تفسير اين اطلاعات خواهد بود.
مواد خطرناك
در هر حادثه (رانندگي) ممكن است عوارضي مثل ريزش مواد خطرناك يا فرار گازهاي سمي رخ دهد. ناظران را از صحنه حادثه دور كرده، موافق جريان باد بايستيد. به علامتهاي «خطر شيميايي» روي وسايل نقليه توجه كرده، گروه خدمات اورژانس را در جريان قرار دهيد. اگر در مورد امنيت خود يا مفهوم يك نشانه مشكوك هستيد، از محل فاصله بگيريد. در صورتي كه ريزش مواد وجود دارد و يا روي نوار بالا و چپ علامت «خطر شيميايي» حرف « E » به چشم ميخورد (حرف « E » به معناي خطر امنيت عمومي است)، به دقت مراقب اوضاع باشيد.
بررسي وضعيت مصدومان
به سرعت تمام مصدومان را ارزيابي كنيد. اگر بيش از يك مصدوم وجود دارد، ابتدا به آنهايي كه ممكن است آسيبهاي تهديدكننده حيات (مثل سوختگي يا زخم شديد) داشته باشند، رسيدگي كنيد. در صورت امكان، مصدومان را در همان وضعيتي كه با آنها مواجه شديد، درمان كنيد؛ تنها در صورتي كه مصدومي در خطر باشد يا به منظور ارايه درمان نجاتبخش، ميتوانيد وي را جابهجا كنيد. محل را بهطور كامل جستجو كنيد تا از مصدوماني كه به مناطق دورتر پرتاب شدهاند يا از آنهايي كه به خاطر منگي، بيهدف حركت كرده و از محل دور شدهاند، غفلت نكرده باشيد. اگر مصدومي در داخل يا زير يك وسيله نقليه گير افتاده است، به كمك خدمات آتشنشاني و نجات احتياج خواهيد داشت. بنابراين در اسرع وقت با اين مراكز تماس بگيريد.
نحوه برخورد با مصدومان داخل وسيله نقليه:
در زماني كه شما مصدوم را از نظر وجود آسيبهاي بالقوه تهديدكننده حيات ارزيابي ميكنيد، ناظران ميتوانند با نگه داشتن سر مصدوم، به شما كمك كنند.
در برخورد با يك مصدوم، ابتدا يك ارزيابي اوليه انجام دهيد و در صورت امكان، به آسيبهاي تهديدكننده حيات رسيدگي كنيد. در مورد هر مصدومي كه در حوادث رانندگي آسيب ديده است، هميشه فرض كنيد كه آسيب گردن (نخاع) وجود دارد و سر مصدوم را تا رسيدن نيروهاي كمكي، با دست نگه داريد. در مدتي كه منتظر رسيدن كمكهاي تخصصي هستيد، علايم حياتي مصدوم (سطح پاسخدهي، نبض و تنفس) را كنترل و ثبت كنيد .
نحوه برخورد با مصدومان روي جاده:
پس از اطمينان از بيخطر بودن اوضاع، مصدوم را از نظر وجود آسيبهاي تهديدكننده حيات بررسي كنيد. مصدوم را فقط در صورتي ميتوانيد جابهجا كنيد كه كاملاً ضرورت داشته باشد.
هشدار!
مصدوم را حركت ندهيد مگر وقتي كه قطعاً ضرورت داشته باشد.
اگر لازم باشد مصدوم را حركت دهيد، روش مورد استفاده براي جابهجا كردن مصدوم بسته به وضعيت وي و نيز وجود يا عدم وجود نيروهاي كمكي، فرق ميكند (مبحث « جابهجا كردن بيماران » را ببينيد).
از يك ناظر بخواهيد كه موقعيت وسيله نقليه و مصدوم را نشانهگذاري كند؛ اين اطلاعات براي پليس مفيد است.
آسيبهاي الكتريكي
وقتي شخصي دچار برق گرفتگي ميشود، عبور جريان الكتريكي از طريق بدن ممكن است وي را از هوش برده، منجر به توقف تنفس و حتي ضربان قلب وي شود. جريان الكتريكي ميتواند هم در محلي كه وارد بدن ميشود و هم در محلي كه براي تخليه به «زمين» از بدن خارج ميشود، سوختگي ايجاد كند. در بعضي موارد، جريان برق، گرفتگي عضلاني هم ايجاد ميكند كه اين موضوع، مانع از قطع ارتباط مصدوم با منبع برق ميشود. بنابراين وقتي به صحنه حادثه ميرسيد، امكان دارد كه هنوز جريان الكتريكي در بدن مصدوم برقرار باشد («برقدار»). آسيبهاي الكتريكي معمولاً در منزل يا محل كار و در اثر تماس با منابع برق با ولتاژ پايين رخ ميدهند. همچنين ممكن است اين آسيبها در اثر تماس با منابع برق با ولتاژ بالا (مثل خطوط انتقال نيروي افتاده روي زمين) هم رخ دهند. افرادي كه با جريان ولتاژ بالا دچار برقگرفتگي ميشوند، ندرتاً زنده ميمانند.
صاعقه
صاعقه يك جريان الكتريكي ناگهاني طبيعي است كه از جو تخليه ميشود و در مسير خود، مقادير زيادي از حرارت و نور را منتقل ميكند. صاعقه، تماس خود با زمين را از طريق نزديكترين ساختارهاي بلند محوطه و احتمالاً هر شخصي كه نزديك آن ساختار ايستاده باشد، برقرار ميكند. اصابت صاعقه ميتواند به آتش گرفتن لباسها، زمين خوردن مصدوم و حتي مرگ آني منجر شود. هرچه سريعتر تمام افراد را از محل اصابت صاعقه دور كنيد.
جريان ولتاژ بالا
تماس با جريان ولتاژ بالا (كه معمولاً در خطوط نيرو و كابلهاي هوايي پرفشار وجود دارد) معمولاً به مرگ فوري منجر ميشود. افرادي كه زنده ميمانند، سوختگيهاي شديدي خواهند داشت. از اين گذشته، اين شوك ميتواند با ايجاد اسپاسم عضلاني، مصدوم را به اطراف پرتاب كرده، آسيبهايي مثل شكستگي ايجاد كند. جريان برق با ولتاژ بالا ميتواند تا 18 متر جهش («قوس») داشته باشد. اشيايي مثل چوب خشك يا لباس نميتوانند از شما محافظت كنند. قبل از نزديك شدن به مصدوم، منبع جريان برق بايد قطع شده باشد؛ در صورتي كه خطوط نيروي هوايي در راهآهن آسيب ديده باشند، قطع منبع برق بسيار حياتي خواهد بود. مصدوم احتمالاً بيهوش است. پس از آنكه از بيخطر بودن محل مطمئن شديد، راه تنفسي مصدوم را باز كرده، تنفس وي را بررسي كنيد؛ آماده باشيد تا در صورت لزوم احياي تنفسي و ماساژ قفسه سينه را آغاز كنيد (مبحث « اقدامات نجاتدهنده حيات » را ببينيد). در صورتي كه مصدوم در حال نفس كشيدن است، وي را در وضعيت بهبود قرار دهيد. علايم حياتي (سطح پاسخدهي، نبض و تنفس) را مرتباً كنترل و ثبت كنيد.
جريان برق با ولتاژ بالا ناظران را از محل حادثهاي كه در اثر جريان ولتاژ بالا رخ داده است، دور كنيد. فاصله ايمن، بيش از 18 متر از منبع برق است.
جريان ولتاژ پايين
جريانهاي خانگي كه در منازل و محلهاي كار مورد استفاده قرار ميگيرند، ميتوانند آسيبهاي جدي يا حتي مرگ ايجاد كنند. حوادث معمولاً ناشي از كليدهاي برق خراب، سيمهاي برق لخت شده يا وسايل برقي داراي نقص هستند. خصوصاً كودكان كم سن و سال در معرض خطر هستند (كودكان بهطور طبيعي كنجكاو بوده، ممكن است انگشتان خود يا ساير اشياء را به داخل پريزهاي ديواري برق فرو كنند). آب (كه يك هادي قوي و خطرناك الكتريسيته است) ميزان خطر را افزايش ميدهد. تماس با يك وسيله برقي بيخطر با دستهاي خيس يا در شرايطي كه كف اتاق خيس باشد، خطر شوك الكتريكي را به مقدار زيادي افزايش ميدهد.
هشدار!
در صورتي كه مصدوم در تماس با جريان الكتريكي است، به وي دست نزنيد؛ ممكن است مصدوم «برقدار» باشد و شما هم در معرض برقگرفتگي قرار بگيريد.
هرگز از وسايل فلزي براي قطع تماس الكتريكي استفاده نكنيد. روي يك ماده خشك نارسانا ايستاده، از يك وسيله چوبي استفاده كنيد.
آماده باشيد تا در صورت توقف تنفس مصدوم، احياي تنفسي يا ماساژ قلبي را تا رسيدن كمكهاي اورژانس آغاز كنيد (عنوان « اقدامات نجاتدهنده حيات » را ببينيد).
آنچه شما ميتوانيد انجام دهيد
در صورتي كه به محل انشعاب اصلي يا كنتور برق به سهولت دسترسي داريد، تماس بين مصدوم و منبع برق را از طريق خاموش كردن آن، قطع كنيد. در غير اين صورت، دو شاخه را خارج كنيد يا كابل را درآوريد. اگر به كابل، پريز يا محل انشعاب اصلي دسترسي نداريد، به موارد زير عمل كنيد:
براي محافظت از خود، روي يك ماده خشك نارسانا مثل يك جعبه چوبي، يك كفپوش پلاستيكي يا يك دفترچه راهنماي تلفن بايستيد.
با استفاده از يك وسيله چوبي (مثل يك جارو)، اندامهاي مصدوم را از روي منبع الكتريكي كنار بزنيد و يا منبع الكتريكي را از مصدوم دور كنيد.
اگر قطع تماس (مصدوم با منبع برق) با يك وسيله چوبي مقدور نيست، ضمن آنكه كاملاً مراقب هستيد تا به مصدوم دست نزنيد، طنابي را به دور مچ پاي مصدوم يا بازوان وي حلقه كنيد و وي را از منبع جريان الكتريكي دور كنيد.
تنها در صورتي كه ضرورت دارد، مصدوم را با كشيدن بخشهايي از لباس كه شل و خشك هستند، (از منبع برق) دور كنيد. اين كار را تنها به عنوان آخرين تلاش انجام دهيد زيرا ممكن است مصدوم همچنان «برقدار» باشد.
دور كردن منبع برق اگر نميتوانيد جريان الكتريكي را خاموش كنيد، بر روي يك ماده خشك نارسانا (مثل يك دفترچه راهنماي تلفن) بايستيد و با استفاده از يك دسته جارو، منبع برق را از مصدوم دور كنيد. هرگز مستقيماً به مصدوم دست نزنيد.
پريدن اجسام کوچک به گلوي کودکان
پريدن اجسام کوچک به گلوي کودکان مي تواند باعث عارضه آتلکتازي شود
ايسنا، علوم پزشکي ايران - ورود اجسام خارجي مثل اسباب بازيهاي کوچک به ريه کودکان، ترشحات مخاطي غليظ در اثر عفونت و يا وجود تومور در داخل مجاري هوايي مي تواند باعث عارضه '' آتلکتازي يا جمع شدن ريه '' شود.
دکتر '' محمود فرزام '' متخصص ريه و مجاري تنفسي در مصاحبه با خبرنگار ايسنا، واحد علوم پزشکي ايران در خصوص عارضه آتلکتازي گفت : اين عارضه عبارتست از : جمع شدن يک قسمت يا تمامي ريه و عدم جذب اکسيژن توسط اين ارگان حياتي .
وي علائم شايع آتلکتازي را شامل درد شديد در ناحيه ريه، تنگي نفس و يا تند نفس کشيدن، ضعف شديد، رنگ پريدگي پوست، گيجي، سرفه و تب ذکر کرد و افزود : عموما متعاقب جراحيهاي طولاني مدت قفسه سينه و شکم و بيهوشيهاي طولاني، همچنين بعد از شکستگي دنده ها اين عارضه مشاهده مي شود.
دکتر فرزام سيگار کشيدن، افت سطح ايمني بدن بيمار، بيماريهاي مزمن و استفاده از داروهاي خواب آور و آرام بخش را زمينه ساز ابتلا به عارضه آتکلتازي دانست و خاطر نشان کرد : خوشبختانه اين بيماري کمتر زندگي فرد را به خطر مي اندازد و معمولا خود به خود بر طرف مي شود. اما عوارض احتمال آن عبارتند از : ذات الريه، آبسه و تشکيل بافت جوشگاهي درون ريه .
لازم به ذکر است مصرف آنتي بيوتيک جهت کاهش خطر عفونت متعاقب پريدن جسم خارجي به ريه فرد جهت کاهش ريسک عفونت ضروري ست
مصدومان متعدد
در وضعيتهايي مثل حوادث ترافيكي عمده، ممكن است مجبور باشيد همزمان به چندين مصدوم رسيدگي كنيد. ممكن است تنها يا همراه با ساير ارايهكنندگان كمكهاي اوليه مشغول كار باشيد و يا به متخصصان كمك برسانيد. در هر كدام از اين وضعيتها، استفاده از يك راه و روش منظم توأم با خونسردي در آشفتگي و هرج و مرج ابتدايي، بسيار مهم است. در ابتدا تمام مصدومان بيهوش را شناسايي كرده، بر سر آنها حاضر شويد و با انجام ارزيابي اوليه هرگونه آسيب تهديدكننده حيات را شناسايي و درمان كنيد.
نحوه برخورد با حادثه
حوادث عمدهاي كه تعداد زيادي مصدوم به جاي ميگذارند، فشار توانفرسايي بر دوش نجاتدهندگان وارد ميكنند. مجربترين ارايهكننده كمكهاي اوليه كه در محل حادثه حاضر است، بايد مسؤوليت را بر عهده بگيرد. اولين كار آن است كه مطمئن شويد با مراكز خدمات اورژانس تماس گرفته شده و اطلاعات دقيق در مورد حادثه، در اختيار آنها گذاشته شده است. اولويت بعدي، ارزيابي صحنه حادثه و در صورت امكان، بيخطر ساختن آن است. سپس، ارايه كمكهاي اوليه اورژانس را در صورت بيخطر بودن، آغاز كنيد. در صورتي كه ساير ارايهكنندگان كمكهاي اوليه از راه رسيدند، در حد توان اطلاعات در اختيارشان بگذاريد. با ورود خدمات اورژانس، افسر ارشد كنترل اوضاع را در دست خواهد گرفت. در حوادث عمده، پليس محلهايي را براي تجمع اختصاص ميدهد و افسراني را براي دريافت گزارشهاي نجاتدهندگان منصوب ميكند. از بين نبردن شواهد موجود در محل حادثه بسيار مهم است چون ممكن است در آينده نياز به تحقيقات قانوني باشد.
نقش ارايهكننده كمكهاي اوليه
در حوادث عمومي عمده (بهخصوص وقتي كه يك پزشك در گروه شما حضور دارد)، ارايهكنندگان كمكهاي اوليه تا زمان ورود آمبولانس و ساير خدمات، نقش گروه پزشكي حاضر در محل را ايفا ميكنند. با ورود اين افراد، نقش شما در رسيدگي به حادثه، كاهش مييابد. در تمام حوادث عمده، در صورتي كه يكي از اعضاي خدمات اورژانس از شما درخواست كند كه صحنه را ترك كنيد، بايد اين كار را انجام دهيد. البته ممكن است از شما درخواست شود كه با انجام كارهاي سادهاي (مثل در دست گرفتن سرم يا نگه داشتن اندام آسيب ديده) به گروه پزشكي ياري برسانيد. هميشه به اين درخواستها پاسخ مثبت بدهيد؛ از كمك شما به غايت تقدير خواهد شد.
چه كمكي از دست شما برميآيد
- مصدوماني را كه آسيب جدي دارند شناسايي و براي درمان فوري علامتگذاري كنيد. تمام مصدوماني را كه آسيب جزيي دارند به سرعت از محل منتقل كنيد تا دسترسي به موارد جدي، تسهيل شود؛ آسيبهاي جزيي را ميتوان در فرصت مناسب درمان كرد. اين كار را «ترياژ» مينامند.
- مصدوماني را كه واضحاً فوت كردهاند، رها كنيد. به اين طريق شما ميتوانيد به ساير مصدوماني كه نياز به كمك دارند، بهطور مؤثر رسيدگي كنيد.
- بر روي تمام مصدومان، برچسبي شامل نام آنها و جزيياتي درباره وضعيتشان قرار دهيد تا اطلاعات دقيقي براي پرسنل پزشكي فراهم كرده باشيد.
- به كاركنان و ساكنان نزديك به محل حادثه، نسبت به وجود خطرهاي بيشتر (پنهان) هشدار دهيد.
اولويتبندي : مصدوماني را كه آسيبهاي جزيي دارند، از سر راه دور كنيد تا پرسنل اورژانس بتوانند بر سر مصدوماني كه آسيبهاي جديتري دارند، حاضر شوند.
